Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa: Mc Donald Flag

Bộ TTM/QLVNCH

Tiểu sử Đơn vị trưởng

● Trung tướng Nguyễn Văn Hinh
Thiếu tướng Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia Việt Nam đầu tiên (5/1952), thăng Trung tướng (1953).

Do có quốc tịch Pháp, ông sống và đi học từ nhỏ ...

● Thống tướng Lê Văn Tỵ
Đại tá Tư lệnh Đệ nhất Quân khu (7/1952), thăng cấp Thiếu tướng (11/1954), Trung tướng (5/1955), Đại tướng (12/1956).

Đại tướng Lê Văn Tỵ giữ chức vụ Tổng Tham mưu ...

● Trung tướng Nguyễn Hữu Có
Trung tướng Nguyễn Hữu Có nguyên xuất thân là Thiếu sinh quân, đã lần lượt nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng trong đời binh nghiệp.

Trung tá Tư lệnh Sư ...

● Đại tướng Cao Văn Viên
Trung tá Tham mưu trưởng Tham mưu Biệt bộ Phủ Tổng thống (Ngô Đình Diệm, 1957), thăng cấp Đại tá Tư lệnh Lữ đoàn Nhảy dù thay Đại tá Nguyễn ...

● Trung tướng Vĩnh Lộc
Nickname “Anh Cả Trường Sơn”. Tên họ đầy đủ Nguyễn Phước Vĩnh Lộc, Trung tá Chỉ huy trưởng Trung tâm Huấn luyện Vạn Kiếp, Bà Rịa (1/1962), sau ngày 1 ...

Sơn Trà

● 3/1975 - Bán đảo Sơn Trà nằm cách trung tâm thành phố Đà Nẵng chừng 10km về hướng đông bắc, có một vị trí đặc biệt có thể kiểm soát cả một vùng lãnh hải rộng lớn và là lá chắn cho Đà Nẵng và đất Quảng Nam trù phú. Sơn Trà có gần 40 cây số vuông rừng, trong đó một phần là đất đồi. Ngoài núi Sơn Trà cao khoảng 800m, trên bán đảo còn có 3 ngọn núi thấp là Hòn Nghê phía đông nam, Mỏ Diều phía tây và Cổ Ngựa phía bắc. Cùng với dãy núi Hải Vân ở phía bắc, bán đảo Sơn Trà hợp thành hình cánh cung tạo nên vũng Sơn Trà (hay vũng Tiên Sa). Vũng Sơn Trà tuy rộng nhưng sâu và kín đáo, mặt nước phẳng lặng trong xanh.

Trên bán đảo Sơn Trà, trong vịnh Đà Nẵng, có căn cứ Hải quân Tiên Sa. Vì cảng Tiên Sa có thể đón nhận các tàu biển trọng tải trên 20.000 tấn ra vào và neo đậu dễ dàng nên là nơi trú ẩn lý tưởng cho các tàu chiến. Ngoài ra, QLVNCH còn có Trung tâm Kiểm Báo Panama trên đỉnh núi Sơn Trà do Không quân Hoa Kỳ thiết lập năm 1961 để điều khiển và theo dõi các hoạt động không quân trong vùng vịnh Bắc Việt và Lào. Trung tâm Kiểm Báo này được trang bị hai loại máy radar tối tân là FPS-20 có thể tìm kiếm phi cơ ở tầm xa 800km và máy FPS-100 có thể khám phá phi cơ ở cao độ 30km.

Căn cứ Hải quân Tiên Sa là nơi đặt Bộ Tư lệnh HQ Vùng 1 Duyên hải. Bộ Tư lệnh HQ Vùng 1 Duyên hải có nhiệm vụ chỉ huy, điều động các đơn vị Hải, Lục, Không quân trực thuộc hay tăng phái đồn trú tại bán đảo Sơn Trà, hầu bảo vệ an ninh duyên hải và ngăn chận sự xâm nhập của CSBV bằng đường thủy trong lãnh thổ Quân khu 1. Căn cứ còn là nơi huấn luyện các toán Biệt hải thuộc Sở Phòng vệ Duyên hải. Ngoài ra, tại Mỹ Khê, phía nam vịnh Tiên Sa, là Bộ Chỉ huy 1 Tiếp vận.

Cuối tháng 3/1975, một số chiến hạm HQ tới cửa Sơn Trà để chờ lệnh. Tình hình trong thành phố Ðà Nẵng lúc bấy giờ trở nên hỗn loạn bởi các nhóm tàn quân và đặc công Cộng sản trà trộn phá hoại, do đó các chiến hạm được lệnh chỉ đậu ngoài khơi không vào cập bến.

Long Thành

● 4/1975 - Ðầu tháng 4/1975, Cộng quân bắt đầu mở các cuộc tấn công vào Huấn khu Long Thành, Biên Hòa. Ðặc công CSBV nhiều lần định xâm nhập vào Trung tâm Huấn luyện Biệt kích Yên Thế cũng như trường Thiết giáp, nhưng đều bị tiêu diệt.

Ngày 8 tháng 4/1975, LD 468 TQLC cùng TD 8 TQLC được đặt dưới quyền điều động của Quân đoàn 3. TD 8 TQLC có nhiệm vụ đóng tại Long Thành ngăn chận địch quân từ hướng Long Khánh tràn xuống, giữ an ninh ngoại vi cho căn cứ Long Bình và Bộ Tư lệnh QD 3. Ngày 10 tháng 4/1975, LD 4 ND được lệnh tăng phái cho Bộ Tư lệnh QD 3, với trách nhiệm bảo vệ khu vực từ Tam Hiệp, Biên Hòa, hướng về Long Thành. Ngày 21 tháng 4/1975, theo kế hoạch rút quân khỏi chiến truờng Xuân Lộc-Long Khánh, sau khi về đến điểm tập trung tại xã Đức Thạnh tỉnh Phước Tuy, LD 1 ND được chỉ định giữ nhiệm vụ bảo vệ quốc lộ 15, từ Long Thành ra đến Bà Rịa. Sau khi SD 18 BB và lực lượng tăng phái rút khỏi Long Khánh, quân CSBV tiếp tục tiến quân về hướng Trảng Bom và Long Thành (See map).

Ngày 22 tháng 4/1975, truờng Bộ binh Thủ Đức cùng với hai trường Võ bị Quốc gia và Chiến tranh Chính trị (từ Ðà Lạt di chuyển về) đuợc lệnh di tản về Thủ Đức. Một nửa quân số truờng Bộ binh ở lại Long Thành (do Đại tá Lê Văn Phú chỉ huy ?) để giử truờng.

Ngày 24 tháng 4/1975 tại Long Thành, những người lính DPQ-NQ thuộc Chi khu Long Thành dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hà Văn Sáu đã anh dũng bắn cháy nhiều xe tăng T-54 của CSBV trên quốc lộ 15.

Chiều ngày 26 tháng 4/1975, lực lượng pháo binh, xe tăng và bộ binh của SD 325 CSBV tấn công đồng loạt vào Huấn khu Long Thành nhưng không chọc thủng nỗi phòng tuyến kiên cố của trường Bộ binh. Riêng truờng Thiết giáp và TTHL Yên Thế thì hoàn toàn bị mất liên lạc kể từ chiều hôm đó. Tối 26 tháng 4, Cộng quân chiếm quận lỵ Long Thành và cắt đứt quốc lộ 15 nối liền Vũng Tàu và Sài Gòn. Chiến đoàn 322 tiến về trường Thiết giáp tiếp cứu cũng hạ được nhiều T-54 của địch. Cũng trong ngày, một tiểu đoàn Ðặc công địch đánh chiếm cầu xe lửa về hướng tây nam thành phố Biên Hòa trong khi các đơn vị pháo binh CSBV bắn phá vào căn cứ Không quân Biên Hòa.

Ðêm 27 tháng 4/1975, Cộng quân tấn công dữ dội quyết thanh toán cho bằng đuợc phòng tuyến truờng Bộ binh. Mãi cho đến sáng thì Đại tá Phú cho biết là tình hình rất là nguy ngập vì Cộng quân quá đông, cho nên sau cùng ông đành phải ra lệnh cho rút lui theo như kế hoạch đã định. Ngày 29 tháng 4/1975, tuyến Long Thành bị bỏ ngõ.

Ban Mê Thuộc

● Thị xã Ban Mê Thuột là tỉnh lỵ của tỉnh Darlac, cách Sài Gòn khoảng 350km. Ban Mê Thuột nằm trên trục lộ giao thông quan trọng, đó là:
• Quốc lộ 14 về phía bắc đi Pleiku, Kontum, về phía nam đi Phước Long, Bình Dương
• Quốc lộ 21 đi Khánh Hòa, Tuyên Đức

Tại Ban Mê Thuột còn có một phi trường dân sự là phi trường Phụng Dực không có hệ thống đèn phi đạo, chỉ hoạt động lúc ban ngày. Darlac là một trong 4 tỉnh nằm ở Cao nguyên Trung phần gồm Kontum, Pleiku, Darlac và Quảng Đức (See map).

Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2, đã phối trí quân để phòng thủ Cao nguyên như sau. Liên đoàn 21 Biệt động quân bảo vệ Kontum. Ba tỉnh còn lại được giao cho Sư đoàn 23 Bộ binh: Trung đoàn 44 BB phòng thủ Pleiku, Trung đoàn 45 BB đóng ở căn cứ Gầm Ga, phía bắc quận Thuần Mẫn (Phú Bổn), gần đèo Tử Sĩ, dọc theo quốc lộ 14 giữa Ban Mê Thuột và Pleiku. Trung đoàn 53 BB trấn giữ Ban Mê Thuột và Quảng Đức. Bộ Tư lệnh SD 23 BB đóng tại Ban Mê Thuột, còn Bộ Tư lệnh Hành quân đóng tại căn cứ Hàm Rồng cách phía nam Pleiku khoảng hai mươi cây số.
Quanh Ban Mê Thuột là rừng cao su, không có chướng ngại thiên nhiên để giúp phòng thủ như ở Kontum hay Pleiku nên rất dễ bị tấn công. Lực lượng phòng thủ ở đây lại khá yếu. Địa phương quân và Nghĩa quân phần lớn là người Thượng, không được trang bị đầy đủ. Hầu hết trông chờ vào Trung đoàn 53 BB, nhưng trung đoàn này phải bao một vùng lãnh thổ quá lớn gồm 2 tỉnh nên khó bảo vệ nổi. Do đó, không ai ngạc nhiên khi thấy CSBV chọn Ban Mê Thuột để tấn công. Mặt khác, nếu chiếm được Ban Mê Thuột, chúng sẽ khai thông được con đường Đông Trường Sơn từ Pleiku tới Phước Long qua quận Đức Lập của Ban Mê Thuột.

Phía Cộng quân có Sư đoàn 320 đóng ở Kontum, Sư đoàn 10 hoạt động ở Pleiku, Sư đoàn 968 trú quân tại vùng Tam biên và Trung đoàn 25 biệt lập, một trung đoàn khá thiện chiến, luôn quấy phá ở hai tỉnh Ban Mê Thuột và Quảng Đức. Ngoài ra, Cộng quân còn sử dụng Sư đoàn 3 Sao Vàng ở Bình Định.

Lực lượng phòng thủ thành phố Ban Mê Thuột lúc bấy giờ chỉ vỏn vẹn có TD 2/53 BB của Trung đoàn 53 Bộ binh và về phía nam là một tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 45 Bộ binh có trách nhiệm bảo vệ Bộ Tư lệnh Tiền phương Sư đoàn của Đại tá Vũ Thế Quang, Tư lệnh phó SD 23 BB. Cách thành phố Ban Mê Thuột khoảng 8 cây số về phía đông là phi trường Phụng Dực (căn cứ B50) do TD 3/53 BB trấn giữ. Đồng thời đó cũng là nơi đặt Bộ Chỉ huy Trung đoàn của Trung tá Võ Ân, Trung đoàn trưởng TRD 53 BB. Tiểu đoàn 1/53 BB lúc đó đang hành quân tại mặt trận Daksong, tỉnh Quảng Đức. Phía đông Ban Mê Thuột là trung tâm huấn luyện của Sư đoàn 23 Bộ binh và Ban Chỉ huy Chi khu Ban Mê Thuột. Phía tây thành phố có hậu cứ Thiết đoàn 8 Kỵ binh và kho đạn Mai Hắc Đế. Phía bắc Ban Mê Thuột là Bộ Chỉ huy Cảnh sát Quốc gia tỉnh Darlac cùng với một đơn vị Cảnh sát Dã chiến. Đóng rải rác khắp tỉnh Darlac có sáu tiểu đoàn Địa phương quân và một số trung đội Nghĩa quân, nhưng Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Darlac chỉ có thể cho hai tiểu đoàn di chuyển về phòng thủ thành phố. Tóm lại, quân số lực lượng phòng giữ Ban Mê Thuột tương đương với bốn tiểu đoàn, không quá 3 ngàn tay súng, trong khi phía CSBV có ba sư đoàn cùng nhiều đơn vị chiến xa, phòng không, pháo binh và đặc công, với quân số tương đương 40 ngàn người. Nghĩa là mỗi người lính VNCH tại mặt trận Ban Mê Thuột phải chiến đấu với hơn 10 lính bộ đội CSBV.
● 1/1975 - Đại tá Trịnh Tiếu, Trưởng phòng 2 Quân đoàn 2, kể lại rằng nhờ hệ thống truyền tin điện tử mở được hầu hết các khóa mật mã của Cộng quân mà Quân đoàn 2 đã khám phá ra kế hoạch chuẩn bị đánh Ban Mê Thuột từ tháng 12/1974. Trước hết, Sư đoàn 968 CSBV đang đóng ở vùng Tam biên kéo về phía tây quận Thanh An ở phía tây Pleiku để thay cho Sư đoàn 10 CSBV tiến về phía tây nam Ban Mê Thuột. Trung úy Trác Ngọc Anh, sĩ quan Không Báo của Quân đoàn 2 trong khi bay L-19 thám thính thì phát hiện ra một đoàn quân xa độ 100 chiếc đang chạy từ vùng Tam biên theo hướng nam về phía Thanh An. Quân đoàn 2 đã xin Bộ Tổng Tham mưu huy động các phi cơ A-37 của Sư đoàn 2 và 6 KQ đến oanh kích. Cuộc oanh kích kéo dài từ 9 giờ sáng đến quá trưa, nhưng vẫn còn thấy một số xe đang chạy. Bộ Tổng Tham mưu phải điều động thêm Sư đoàn 1 KQ ở Đà Nẵng vào trợ chiến. Cuộc oanh kích kéo dài đến 4 giờ chiều thì chấm dứt. Một máy bay C-47 của Bộ Tổng Tham mưu đến chụp hình và thấy khói bay ngụt trời, nhiều tiếng nổ từ dưới đất phát ra, vô số xe bị bắn cháy nằm rải rác trên đường. Sau chiến công này Trung úy Anh được vinh thăng Đại úy.

Bị thiệt hại nặng trong vụ oanh kích đó, Sư đoàn 968 CSBV không còn khả năng chiến đấu như lúc đầu nữa. Bộ Chỉ huy Tây Nguyên điện về Hà Nội cầu cứu. CSBV ra lệnh rút gấp Sư đoàn 316 đang đóng ở vùng biên giới Việt-Lào ở phía tây Nghệ Tĩnh, đưa vào Cao nguyên thay thế cho Sư đoàn 968. Sư đoàn 316 là một sư đoàn cơ động nhẹ, chỉ có hai trung đoàn, nên khi đi qua Thừa Thiên đã được tăng cường thêm một trung đoàn của một sư đoàn khác đang đóng chốt phía tây đèo An Khê. Sư đoàn này có nhiệm vụ cắt quốc lộ 19 nối liền Bình Định và Pleiku để chận đường tiếp viện của Sư đoàn 2 Bộ binh và làm nghi binh.
Sư đoàn 316 CSBV mới từ Bắc vào sẽ làm mũi nhọn đánh vào Thành phố Ban Mê Thuột để thăm dò. Sợ sư đoàn này thiếu kinh nghiệm, không nắm vững địa hình địa vật, không hoàn thành nhiệm vụ, Hà Nội chỉ thị cho một tiểu đoàn của Trung đoàn 95B hướng dẫn sư đoàn này.

Sư đoàn 10, từ Pleiku tiến về phía tây Ban Mê Thuột, vây quận Đức Lập, cắt quốc lộ 14 nối liền Ban Mê Thuột với Đức Lập. Sư đoàn 320 từ Kontum di chuyển về phía bắc Ban Mê Thuột, đóng cách quốc lộ 14 về phía tây 5km để chận quốc lộ 14 từ Pleiku đến Ban Mê Thuột. Một tiểu đoàn của sư đoàn này đã băng qua quốc lộ 14, khúc cầu 210 và tiến về phía đông, đóng chốt trên đường nối liền tỉnh Phú Bổn với quận Thuần Mẫn ở phía đông bắc Ban Mê Thuột.
Trung đoàn 25 Cộng quân tiến về phía đông Ban Mê Thuột, chận quốc lộ 21 nối liền tỉnh Khánh Hòa với Ban Mê Thuột, khúc đèo Chư Cúc, giữa quận Khánh Dương của Khánh Hòa và quận Phước An của Ban Mê Thuột. Tàn quân của Sư đoàn 968 CSBV còn khoảng hơn một trung đoàn tiến về phía tây Pleiku, có nhiệm vụ gây rối để cầm chân hai trung đoàn của Sư đoàn 23 BB lại mặt trận Pleiku.
Riêng về Sư đoàn 2 Sao Vàng, phần lớn đã bị tiêu diệt trong trận Kontum năm 1972, số còn lại đã tăng cường cho Sư đoàn 3 Sao Vàng ở Bình Định.

Qua các khóa mật mã mở được, Quân đoàn 2 cũng biết đích xác ngày giờ Tướng Văn Tiến Dũng sẽ từ Bắc vào Nam theo đường mòn Hồ Chí Minh, qua đường Đông Trường Sơn để vào Ban Mê Thuột. Ngày Văn Tiến Dũng đi qua phía tây Kontum, Quân đoàn 2 đã cho thả một đại đội Trinh sát xuống quãng đường này để phục kích nhưng không gặp vì đường Đông Trường Sơn ở khúc đó có quá nhiều nhánh, không biết đoàn xe đi đường nào. Tóm lại, mọi ý đồ, cách điều quân và phối trí quân của địch đều được Quân đoàn 2 đệ trình lên Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2.

● 2/1975 - Trước khi mặt trận Ban Mê Thuột khởi diễn, từ những ngày đầu năm đã có nhiều cuộc giao tranh giữa ta và Cộng quân. Ngày 9 tháng 1/1975, một kho dầu lớn của ta bị đặc công địch đột nhập phá hủy. Khi Sư đoàn 23 Bộ binh phối hợp với các đơn vị Biệt động quân mở những cuộc hành quân càn quét khu vực phía bắc tỉnh Kontum đã gặp sự kháng cự dữ dội của địch. Dự định tiến lên giải tỏa căn cứ Võ Định của SD 23 BB đã không thành công. Tại mặt trận Pleiku trên quốc lộ 19, Cộng quân tràn ngập các cứ điểm của Tiểu đoàn 233 Địa phương quân cách Lệ Trung 19 cây số về hướng đông. Một đoàn quân xa của Quân đoàn 2 chạy trên quốc lộ 21 từ Nha Trang lên hướng Ban Mê Thuột bị Cộng quân phục kích thiệt hại nặng.

Khoảng đầu năm 1975, khi một tiểu đoàn của TRD 45 BB đang hành quân trên QL 14 gần quận Thuần Mẫn, Phú Bổn, thì một cán binh CSBV ra xin đầu thú. Theo Đại tá Phùng Văn Quang, Trung đoàn trưởng TRD 45 BB, vì giữ nhiệm vụ truyền tin nên anh ta biết khá nhiều về kế hoạch hành quân của Sư đoàn 320 CSBV và các đơn vị phối hợp. Anh cho biết SD 320 CSBV đang đóng ở phía bắc quận Buôn Hồ, cách quốc lộ 14 về phía tây và đang chuẩn bị đánh Ban Mê Thuột. Mặc dầu có tin SD 320 CSBV đã di chuyển từ Kontum về phía bắc Ban Mê Thuột, nhưng cơ quan truyền tin của Quân đoàn 2 cho biết vẫn nhận được các tín hiệu truyền tin của sư đoàn này phát xuất từ một căn cứ ở Kontum. Căn cứ vào báo cáo này, Tướng Phú cho rằng SD 320 CSBV vẫn còn tại Kontum và những lời khai của tù binh chỉ là kế nghi binh để đánh Pleiku. Về sau mới biết rằng Bộ Tư lệnh SD 320 tiếp tục cho phát các tín hiệu truyền tin ở Kontum là để đánh lạc hướng Tướng Phú. Trong thực tế, sư đoàn này đã di chuyển về phía bắc Ban Mê Thuột.

Trung tá Ngô Văn Xuân, Trung đoàn trưởng TRD 44 BB, cho biết khi trung đoàn đang đóng ở căn cứ 801, cách tỉnh Pleiku khoảng 20km về hướng tây bắc, đã được Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 chỉ định tiếp đón Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đến ăn Tết. Đúng 12 giờ trưa ngày mồng một Tết (11 tháng 2/1975), Tổng thống Thiệu từ Bộ Tư lệnh QD 2 đến thăm Trung tâm Hành quân của TRD 44 BB bằng trực thăng cùng với các Tướng Trần Văn Trung, Lê Nguyên Khang và Phạm Văn Phú. Tại đây, Trung tá Điều Ngọc Chuy, Trưởng phòng 2 SD 23 BB đã trình bày về tình hình chung của các khu vực trách nhiệm đang do sư đoàn trấn giữ, đặc biệt nhấn mạnh đến chi tiết về cung từ của một cán binh thuộc Sư đoàn 320 CSBV ra đầu thú cho biết rõ các chi tiết địch đang chuẩn bị đánh Ban Mê Thuột.
Khi Tổng thống Thiệu hỏi Thiếu tướng Phú thì Tướng Phú nhận định rằng có thể Cộng quân đưa ra kế nghi binh để đánh Pleiku. Theo ông nếu CSBV chiếm được Pleiku thì chúng sẽ dễ dàng làm chủ được toàn bộ khu vực Cao nguyên và tràn xuống khu vực Duyên hải. Suy nghĩ giây lát, Tổng thống Thiệu ra lệnh cho Tướng Phú đưa toàn bộ SD 23 BB về Ban Mê Thuột (11/2/1975). Theo Tổng thống Thiệu, địa thế Pleiku là khu vực trống trải, bao gồm nhiều đồi thấp và trọc, có tầm quan sát rộng, địch không bao giờ dám tấn công trên khoảng trống như vậy. Tổng thống Thiệu hứa sẽ cho thêm một liên đoàn Biệt động quân để làm một lực lượng trừ bị. Sau khi nghe thuyết trình, Tổng thống Thiệu không đi Kontum như đã dự định mà đến Ban Mê Thuột và Quảng Đức để thăm và ủy lạo các chiến sĩ.

● 2/1975 - Nhưng sau đó Tướng Phú cứ chần chờ, không chịu thi hành lệnh chuyển quân về Ban Mê Thuột. Mãi đến ngày 17 tháng 2/1975, Tướng Phú mới triệu tập một phiên họp để đặt kế hoạch chuyển quân. Theo kế hoạch này, Bộ Tư lệnh SD 23 BB di chuyển bằng đường bộ, qua khu đèo Tử Sĩ, TRD 45 BB sẽ đi theo tháp tùng. TRD 44 BB đợi một liên đoàn Biệt động quân (LD 7 BDQ) đến thay thế sẽ đi sau. Vào lúc 8 giờ sáng ngày 18 tháng 2/1975, đoàn quân tập trung tại căn cứ Hàm Rồng, phía nam Pleiku, để khởi hành, nhưng đến 11 giờ Tướng Phú lại ra lệnh hủy bỏ việc chuyển quân. Theo ông địch sẽ đánh Pleiku và sự việc chúng tập trung quân quanh Ban Mê Thuột là để nghi binh mà thôi. Lệnh của tướng Phú đã làm cả Quân đoàn 2 ngạc nhiên.

Ngày 1 tháng 3/1975, SD 3 CSBV chận đèo Mang Yang trên quốc lộ 19 nối liền Pleiku với Qui Nhơn và gây áp lực mạnh ở phía đông Pleiku. Cũng trong ngày, SD 968 CSBV tấn công chiếm hai đồn ở phía tây xã Thành An, cách Pleiku 15km hướng tây nam. Điều này càng làm cho Tướng Phú tin hơn nữa rằng địch sẽ đánh Pleiku. Tướng Phú cho thêm LD 24 BDQ đến tăng viện và ra lệnh LD 2 KB do Đại tá Nguyễn Văn Đồng chỉ huy phối hợp với Liên đoàn này để trấn giữ phía đông Pleiku.

Ngày 2 tháng 3/1975, tin tình báo khuyến cáo Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Thị trưởng Ban Mê Thuột, phải đề phòng CSBV tấn công. Tướng Phú liền ra lệnh cho TRD 53 BB rút một tiểu đoàn đang hành quân tại Quảng Đức về phòng thủ Ban Mê Thuột và đưa một liên đoàn BDQ từ Kontum đến thay.

Ngày 4 tháng 3/1975, SD 3 CSBV cắt đứt quốc lộ 19 từ Qui Nhơn đến Pleiku, ở khúc Bình Khê và suối Đôi. Hai Trung đoàn 41 và 42 BB của SD 22 BB được lệnh khai thông nhưng không thành. Ngày 4 tháng 3/1975, khi Tướng Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2, ra lệnh cho TRD 45 BB đang bảo vệ Pleiku di chuyển xuống Ban Mê Thuột, thì Trung đoàn 44 BB và Liên đoàn 25 BDQ đụng độ với Cộng quân tại vòng đai thành phố Pleiku. Sự kiện này đã khiến ông phải thay đổi kế hoạch điều quân bằng cách hủy bỏ cuộc di chuyển của TRD 45 BB về Ban Mê Thuột, đồng thời cho Chuẩn tướng Phan Đình Niệm, Tư lệnh SD 22 BB gửi Trung đoàn 42 BB từ vùng duyên hải lên Pleiku. Cùng ngày, đèo Mang Yang trên quốc lộ 19 từ Pleiku đổ xuống Bình Định, và đèo An Khê từ Bình Định đi lên Pleiku bị Cộng quân đóng chốt khiến trục lộ tiếp vận từ duyên hải lên Cao nguyên bị chận, nên Liên đoàn 4 BDQ (vừa từ Quân khu 4 ra tăng viện) được lệnh cùng Lữ đoàn 2 KB xuất phát từ Pleiku tiến quân giải tỏa chốt địch. Cộng quân cũng đã tràn ngập một căn cứ của Địa phương quân trên quốc lộ 21 nối liền Ban Mê Thuột với tỉnh Khánh Hòa và thành phố Nha Trang và cắt đứt giao thông từ vùng duyên hải lên Cao nguyên. Như vậy hai quốc lộ huyết mạch lên Cao nguyên đã bị cắt.

Ngày 5 tháng 3/1975, Trung đoàn 25 CSBV đóng chốt trên quốc lộ 21 ở đèo Chư Cúc, ở giữa Khánh Dương và quận Phước An, phía đông Ban Mê Thuột. Một đoàn xe của Quân đội VNCH di chuyển qua đèo Chư Cúc đã bị Cộng quân phục kích và bắn cháy, nhiều binh sĩ bị bắt.
Trưa cùng ngày, SD 320 CSBV cho một tiểu đoàn chận đánh một đoàn quân xa của TRD 45 BB gồm 14 chiếc di chuyển trên quốc lộ 14, khúc phía bắc quận Thuần Mẫn. Bình thường hằng ngày việc di chuyển trên quốc lộ 14 từ Ban Mê Thuột đến Pleiku vẫn an toàn. Được tin này, Tướng Phú đã ra lệnh cho TRD 53 BB đưa một tiểu đoàn hành quân lục soát hai bên quốc lộ 14 để tìm dấu vết của SD 320 CSBV, nhưng không phát hiện được gì.● 3/1975 - Ngày 7 tháng 3/1975, Cộng quân chiếm cứ điểm Chư Xê phía bắc Buôn Hồ và cắt đứt Quốc Lộ 14, rồi sau đó pháo kích vào Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 tại phi trường Cù Hanh ở Pleiku và mở những trận đánh lớn ở Bình Định để cầm chân SD 22 BB và đánh lạc hướng. Tướng Phú đã lấy máy bay đi quan sát mặt trận Bình Định.

Ngày 8 tháng 3/1975, TRD 9 của Sư đoàn 320 CSBV bắt đầu tấn công Chi khu Thuần Mẫn, tỉnh Phú Bổn, nằm gần ngã ba quốc lộ 14 và tỉnh lộ 487, cách Ban Mê Thuột 60 cây số về hướng bắc. Tại đây chỉ có một tiểu đoàn Địa phương quân và Đại đội 23 Trinh sát của SD 23 BB trấn đóng nên không cầm cự được lâu và đã thất thủ sau nhiều giờ giao tranh. Quốc lộ 14 lại bị cắt thêm ở khúc quận Thuần Mẫn. Sau đó, DD 23 TS rút về phi trường Phụng Dực và đã được Trung tá Võ Ân giao cho phòng thủ một góc phi trường. Một đơn vị của TRD 45 BB cũng chạm súng với SD 320 CSBV trên quốc lộ 14, đoạn từ phía bắc Ban Mê Thuột đi lên Pleiku và Phú Bổn. Đêm cùng ngày, Sư đoàn 10 CSBV bắt đầu tấn công quận Đức Lập. Hai cứ điểm núi Lửa và 23 của Chi khu Đức Lập do một tiểu đoàn của TRD 45 BB trấn giữ bị tràn ngập.

Khoảng 8 giờ sáng ngày 9 tháng 3/1975, Tướng Phú và Bộ Tham mưu QD 2 bay về Ban Mê Thuột họp với Chuẩn tướng Lê Trung Tường, Tư lệnh SD 23 BB, Đại tá Vũ Thế Quang, Tư lệnh phó SD 23 BB kiêm Tư lệnh Mặt trận Ban Mê Thuột, Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng Ban Mê Thuột, Đại tá Phạm Văn Nghìn, Tỉnh trưởng Quảng Đức, và Trung tá Võ Ân, Trung đoàn trưởng TRD 53 BB. Điều đáng ngạc nhiên là cho đến giờ phút đó, khi mọi tin tức quân báo và tình hình thực tế xác định Cộng quân chuẩn bị đánh Ban Mê Thuột, Tướng Phú vẫn cho rằng địch sẽ đánh Pleiku. Ông lặp lại nhận định của ông là Cộng quân chỉ bao vây Ban Mê Thuột để làm kế nghi binh rồi bất thần tấn công vào Pleiku. Các giới chức trách nhiệm phòng thủ Ban Mê Thuột đều biết trong vòng vài ngày tới địch sẽ tấn công Ban Mê Thuột, nhưng họ không làm gì được, vì Tướng Phú không chịu thay đổi ý kiến. Lúc 11 giờ trưa, Tướng Phú đến thăm Bộ Chỉ huy Tiểu khu Ban Mê Thuột và chỉ thị cho Đại tá Vũ Thế Quang và Đại tá Nguyễn Trọng Luật phối trí quân phòng thủ các vị trí quan trọng và các kho tiếp liệu. Sau đó ông bay về Pleiku lúc 5 giờ chiều.
Mặc dù đã có chỉ thị của Tướng Phú, Đại tá Quang không biết lấy đâu ra quân để phòng thủ. Trong thị xã và vòng đai thành phố Ban Mê Thuột lúc đó chỉ còn hai tiểu đoàn của TRD 45 BB, một giữ ở ngã ba Dak Sak và một đóng ở căn cứ B50 ở gần phi trường Phụng Dực, cùng với hai chi đội Thiết giáp và một đại đội Pháo binh. Số còn lại là hai tiểu đoàn Địa phương quân và Nghĩa quân phân tán mỏng để bảo vệ các kho trong thành phố. Một đơn vị Cảnh sát Dã chiến được phân chia bố trí ở các cao ốc. Tướng Phú hứa sẽ cho thêm một chi đoàn Thiết giáp và cho phép rút hai tiểu đoàn Địa phương quân của LD 924 DPQ ở Bản Đôn về bảo vệ thị xã.

Theo lời yêu cầu của Ðại tá Quang và Ðại tá Luật xin thêm quân tăng viện, một liên đoàn Biệt động quân được Bộ Tổng Tham mưu cho không vận bằng C-130 xuống phi trường Phụng Dực. Nhưng do hệ thống đèn phi đạo không hoạt động, liên đoàn này bắt buộc phải trở lại phi trường Phù Cát, Qui Nhơn. Do sự thúc đẩy của Bộ Tư lệnh Quân đoàn, Tướng Phú chỉ thị cho Đại tá Lê Khắc Lý, Tham mưu trưởng QD 2, thả LD 21 BDQ do Trung Tá Lê Quý Dậu chỉ huy từ Kontum xuống Buôn Hồ (9/3/1975), cách thành phố Ban Mê Thuột 30km về phía bắc, đề phòng khi địch quân tấn công vào Ban Mê Thuột, có thể tiến về cứu viện. Cuộc chuyển quân khởi sự từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều thì chấm dứt. Song song với cuộc chuyển quân này, Đại đội 45 Trinh sát của TRD 45 BB đang hành quân ở Bản Đôn nhận lệnh gấp rút trở về. Đại tá Luật cũng cho rút Tiểu đoàn 204 DPQ ở Bản Đôn về thành phố.

● 3/1975 - Ngày 9 tháng 3/1975, tại tỉnh Quảng Đức, Sư đoàn 10 CSBV mở những cuộc tấn công vào các vị trí của Liên đoàn 24 BDQ ở Kiến Đức và Địa phương quân ở Đức Lập, nhưng đều bị quân ta đánh tháo lui. Cộng quân gia tăng tập trung áp lực vào Đức Lập, đến tối thì Chi khu thất thủ. Trưa ngày 10 tháng 3/1975, địch tấn công và tràn ngập khu vực Daksong của TD 1/53 BB. Những binh sĩ còn lại của tiểu đoàn hỗ trợ cho nhau rút về Ban Mê Thuột. Sau đó, một phần lực lượng của SD 10 CSBV di chuyển về phía đông tiến về thị xã Ban Mê Thuột, xiết chặt vòng vây. Như vậy sau hai ngày khởi diễn chiến dịch Hồ Chí Minh, CSBV đã hình thành thế trận gọng kìm bao vây Ban Mê Thuột từ hướng bắc và hướng nam. Về phía đông, quốc lộ 21 nối liền Ban Mê Thuột và Nha Trang cũng bị các đơn vị Cộng quân đóng chốt. Chỉ riêng tình hình hướng tây yên lặng một cách lạ thường.

Khoảng 2 giờ sáng ngày 10 tháng 3/1975, xe tăng và trọng pháo CSBV đủ loại bắt đầu tấn công vào thị xã Ban Mê Thuột từ mọi phía. Từ hướng tây, đại pháo CSBV tới tấp nã vào Tiểu khu, đài Truyền tin ở phi trường L-19 và kho đạn Mai Hắc Đế. Cuộc pháo kích kéo dài hai tiếng đồng hồ, sau đó là những đợt xung phong hung hãn của bộ binh và xe tăng địch. Trung đoàn 174 CSBV theo quốc lộ 14 từ hướng Đức Lập, tỉnh Quảng Đức, tiến vào trước tiên, sau đó Trung đoàn 149 đánh từ phía nam lên, Trung đoàn 95B từ ngả Buôn Hồ đánh xuống, còn Trung đoàn 148 từ lối Bản Đôn vào (See map).

Bốn giờ sáng, bộ đội và chiến xa T-54 CSBV bắt đầu tấn công mặt tây bắc phi trường L-19 với chiến thuật biển người, tiền pháo hậu xung (khu vực này không có gài mìn claymore phòng thủ). Lực lượng phòng thủ phi trường là Đại đội Thám sát Tỉnh trực thuộc Bộ Chỉ huy CSQG với quân số 40 người (gồm toàn người Thượng), xin Tiểu khu tiếp viện. Bộ Chỉ huy Tiểu khu cho Đại đội 1/224 DPQ vào tiếp ứng nhưng không thành. Sáu giờ sáng, phi trường L-19 thất thủ, phòng tuyến phía tây bắc bị chọc thủng.

Khi tiến công vào thành phố, Cộng quân nhắm vào hậu cứ Sư đoàn 23 Bộ binh, Bộ Chỉ huy Tiểu khu Darlac, kho đạn Mai Hắc Đế và căn cứ B50. Đến 8 giờ sáng, chiến xa T-54 và Đặc công địch tấn công dữ dội vào kho đạn Mai Hắc Đế của Bộ Chỉ huy 5 Tiếp vận, song bị các chiến sĩ VNCH ở đây can trường đẩy lui. Sau nhiều đợt xung phong của chúng, đến gần 5 giờ sáng thì vị Đại úy Chỉ huy trưởng kho đạn bị tử thương. Nửa giờ sau thì kho đạn thất thủ. Như vậy hướng bắc và hướng tây coi như đã bị bỏ ngỏ. Đại tá Quang chỉ thị cho Đại tá Luật điều động hai đại đội và bốn thiết vận xa M-113 ra chốt ở ngã Sáu, khu vực nhà thờ Chính Tòa, để chận địch. Các khu trục cơ A-37 được phái đến yểm trợ.

Khoảng 7 giờ sáng, các đơn vị của SD 320 CSBV và chiến xa địch đã tràn vào trong thành phố. Tiểu đoàn 2/53 BB đã chiến đấu anh dũng đánh lui tất cả các đợt tấn công của Cộng quân để bảo vệ Bộ Tư lệnh SD 23 BB. Năm chiếc T-54 đã bị binh sĩ TD 2/53 BB và Địa phương quân bắn hạ.
Lúc 11 giờ Cộng quân tấn công Bộ Chỉ huy Tiểu khu Darlac. Sau nhiều giờ giao tranh với lực lượng biển người của Cộng quân có chiến xa T-54 và đại pháo yểm trợ, Bộ Chỉ huy Tiểu khu phải di tản. Đại tá Luật trao quyền lại cho sĩ quan Tiểu khu phó và di chuyển qua Bộ Tư lệnh Tiền phương SD 23 BB. Lúc 3 giờ chiều, Đại tá Quang không còn liên lạc được với Tiểu khu, Cộng quân coi như đã hoàn toàn kiểm soát thành phố. Tuy nhiên ở mặt bắc thị xã vẫn còn Bộ Chỉ huy CSQG cầm cự. Đến 4 giờ chiều thì lực lượng này cũng tan vỡ dưới trận mưa pháo và biển người của địch quân. Khoảng 5 giờ, Đại tá Quang bắt liên lạc được với LD 21 BDQ của Trung tá Dậu đang ở phía Buôn Hồ tiến vào thành phố. Ông ra lệnh Trung tá Dậu cho TD 72 BDQ chiếm lại Tiểu khu và TD 96 BDQ yểm trợ lấy lại kho đạn Mai Hắc Đế.

● 3/1975 - Nhưng khi giao tranh đang tiếp diễn, Chuẩn tướng Lê Trung Tường ra lệnh cho Trung tá Dậu điều động LD 21 BDQ phối hợp với Địa phương quân rút về quanh phi trường L-19 trong thành phố để ông phái trực thăng đến đón gia đình đang kẹt tại đây. Khi trực thăng bốc được gia đình Tướng Tường đi rồi thì Cộng quân đã chiếm gần như toàn bộ thành phố Ban Mê Thuột. LD 21 BDQ tiến về phi trường Phụng Dực để phối hợp tác chiến với một tiểu đoàn của TRD 45 BB ở căn cứ B50 thì bị chận đánh, phải lui ra khỏi vòng đai thành phố và bị vây ở Đạt Lý.

Suốt đêm ngày 10 tháng 3/1975, Địa phương quân-Nghĩa quân và Cảnh sát Dã chiến quần thảo với bộ đội CSBV trong thành phố để tranh từng tấc đất. Do Cộng quân không nắm vững địa hình nên không tiến nhanh được. Bảy giờ sáng ngày 11 tháng 3/1975, Cộng quân tấn công vào Bộ Tư lệnh SD 23 BB, nhưng lực lượng phòng thủ vẫn còn cầm cự được. Đến 10 giờ, một phi đội A-37 trợ chiến đã thả bom lạc, trúng một góc hầm Bộ Tư lệnh, hệ thống truyền tin bị hỏng, không còn liên lạc được với các đơn vị chung quanh nữa. Cả Đại tá Vũ Thế Quang lẫn Đại tá Nguyễn Trọng Luật phải rút bỏ Bộ Tư lệnh Sư đoàn, di chuyển qua sau lưng chùa Khải Đoan để chạy qua căn cứ B50, nhưng bị bắn dữ quá, phải tạt vào rừng cao su và bị bắt sau đó.

Cùng lúc tấn công vào thị xã Ban Mê Thuột, Cộng quân đã không ngừng luân phiên tấn công căn cứ B50 của TRD 53 BB tại phi trường Phụng Dực (See map).
Đây là một căn cứ có chu vi trên 1km, trước đây là một trại Lực lượng Đặc biệt của Mỹ nên công sự được xây cất rất kiên cố, có tất cả 11 hầm đủ sức chịu đựng được đạn 130 ly, xung quanh có xếp bao cát cao làm thành những ụ chiến đấu cá nhân. Ngoài xa là một vòng đai hàng rào kẽm gai nhiều lớp bao bọc. Căn cứ này được dùng làm hậu cứ của TRD 53 BB. Nhờ các công sự vững chắc, Trung tá Võ Ân, Trung đoàn trưởng TRD 53 BB, chỉ có một tiểu đoàn mà đã chống trả rất anh dũng các đợt tấn công bằng xe tăng và đại pháo của địch. Trung tá Ân đã ra lệnh cố thủ và chỉ thị cho các binh sĩ tiết kiệm đạn dược. Trong suốt thời gian 6 ngày đêm, binh sĩ phòng thủ đã đánh tan nhiều đợt tấn công biển người và tiêu diệt T-54 bằng chính những vũ khí tịch thu của Cộng quân. Góp phần đáng kể vào việc phòng thủ là Đại đội 23 Trinh sát của SD 23 BB mới nhận vị trí đóng quân vào buổi chiều ngày 10 tháng 3/1975.

Ngày 12 tháng 3/1975, sau khi có lệnh trực tiếp của Tổng thống Thiệu là chiếm lại Ban Mê Thuột, Tướng Phú đã tổ chức một cuộc họp tại Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 để hoạch định kế hoạch tái chiếm. Theo kế hoạch này, TRD 45 BB được bốc từ đèo Tử Sĩ đổ xuống Phước An, phía đông Ban Mê Thuột. Trung đoàn này sẽ lần theo quốc lộ 21 tiến về Ban Mê Thuột cho đến khi chạm địch thì ngưng lại và chờ lệnh. LD 7 BDQ sẽ được chuyển từ Sài Gòn ra thay TRD 44 BB ở căn cứ 801, phía tây bắc Pleiku. Sau khi bàn giao, Trung đoàn 44 sẽ di chuyển đến căn cứ Hàm Rồng để được trực thăng vận xuống Phước An tiếp theo. Việc chuyển quân của TRD 45 BB không có gì trở ngại, nhưng khi từ Phước An tiến về Ban Mê Thuột thì một số binh sĩ của trung đoàn này đã bỏ ngũ đi tìm gia đình của họ ở Ban Mê Thuột.

● Đại tá Phùng Văn Quang, Trung đoàn trưởng TRD 45 BB, kể lại rằng khi nghe tin địch tấn công vào Ban Mê Thuột, ông đã điện đàm với Tướng Phú để xin chỉ thị. Ông cho biết các binh sĩ của ông rất nóng lòng, muốn được đi giải cứu Ban Mê Thuột, vì vợ con họ đang ở tại đó. Nhưng Tướng Phú đã trả lời với ông rằng nếu đem quân đi cứu Ban Mê Thuột, Cộng quân sẽ tấn công Pleiku.

● 3/1975 - Ngày 13 tháng 3/1975, 50 trực thăng đủ loại đến bốc TRD 44 BB tới Phước An, nhưng chỉ mới di chuyển được TD 3/44 BB, DD 44 TS và Bộ Chỉ huy Trung đoàn thì có lệnh ngưng lại. Hai Tiểu đoàn 1/44, 2/44 BB và Bộ Chỉ huy Hành quân do Trung tá Vũ Mạnh Cường, Trung đoàn phó TRD 44 BB, chỉ huy bị bỏ lại ở Hàm Rồng. Lực lượng của hai Trung đoàn 44 và 45 BB khi tiến về Ban Mê Thuột thì bị chận lại ở vòng đai thành phố. Ở phía sau, TRD 25 CSBV từ Chư Cúc đánh lên Chi khu Phước An, nơi đặt Bộ Chỉ huy Hành quân của SD 23 BB.

Ngày 14 tháng 3/1975, trong chuyến bay từ Khánh Dương đến Phước An, máy bay của Chuẩn tướng Lê Trung Tường bị trúng đạn. Ông bị thương nhẹ và xin từ chức Tư lệnh SD 23 BB. Ngày 15 tháng 3, Tướng Phú cử Đại tá Lê Hữu Đức đến thay thế Tướng Tường. Nỗ lực giải cứu Ban Mê Thuột đến lúc này coi như thất bại: LD 21 BDQ bị vây hãm tại Đạt Lý, TRD 45 BB và TD 3/44 BB bị cầm chân ngoài vòng đai thị xã Ban Mê Thuột. Hỏa lực pháo binh yểm trợ duy nhất là trung đội Pháo binh Diện địa đang đặt tại Chi khu Phước An thì chỉ có hai khẩu đại bác 105 ly. Lực lượng Không quân yểm trợ, đánh phá các căn cứ tập trung của địch gặp khó khăn vì hỏa tiễn tầm nhiệt cầm tay SA-7 của Cộng quân, lần đầu tiên được sử dụng rộng rãi trên chiến trường Tây Nguyên. Năm giờ chiều ngày 15 tháng 3/1975, phòng tuyến đồi Chư Cúc, Phước An, của TRD 44 và 45 BB bị thiết giáp CSBV tràn ngập.

Ngày 16 tháng 3/1975, lực lượng còn lại của Sư đoàn 23 BB được lệnh tập trung về Phước An và được trực thăng bốc về Nha Trang vì đã có lệnh của Tổng thống Thiệu triệt thoái khỏi Cao nguyên.

Thiếu tướng Phạm Văn Phú khi làm Tư lệnh Quân đoàn 2 chỉ làm việc với vài người thân tín của ông. Ông không tin tưởng vào Bộ Tham mưu Quân đoàn. Ông không thi hành lệnh Tổng thống Thiệu đưa ngay Sư đoàn 23 BB về giữ Ban Mê Thuột. Sau khi Ban Mê Thuột mất, ông lại phải thi hành mệnh lệnh vô lý của Tổng thống Thiệu rút bỏ Pleiku-Kontum. Điều này đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng một cách đau thương, oan uổng trên liên tỉnh lộ 7B.

Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

Saturday, August 10, 2013

Mc Donald Flag

No comments:

Post a Comment